پرسیدین چیست – ضد عفونی محیط خوراکی

پرسیدین چیست ؟ ضدعفونی کردن سطوح و تجهیزات در صنایع غذایی یکی از حساس‌ترین بخش‌های زنجیره تولید است. استفاده از ماده‌ای که هم قدرت کشندگی بالایی داشته باشد و هم باقی‌مانده سمی از خود به جا نگذارد، اولویت اصلی است. پرسیدین (Peracetic Acid یا PAA) که ترکیبی از اسید استیک و آب‌اکسیژنه است، در حال حاضر به عنوان یکی از ایمن‌ترین و قوی‌ترین انتخاب‌ها در جهان شناخته می‌شود.

در این مقاله به بررسی جامع این ماده، مکانیسم اثر و نحوه استفاده از آن در محیط‌های تولید مواد خوراکی می‌پردازیم.

 پرسیدین چیست؟ (ماهیت شیمیایی)

پرسیدین یک مایع بی‌رنگ با بوی تند (شبیه به سرکه) است. این ماده از واکنش تعادلی بین اسید استیک (سرکه) و پراکسید هیدروژن(آب‌اکسیژنه) به دست می‌آید. فرمول شیمیایی آن CH3​CO3​H است.

ویژگی منحصربه‌فرد پرسیدین این است که پس از انجام عملیات ضدعفونی، به مواد بی‌خطری شامل آب، اکسیژن و مقدار کمی اسید استیک تجزیه می‌شود. به همین دلیل در دسته مواد “دوست‌دار محیط زیست” و “بدون نیاز به آبکشی نهایی” (در غلظت‌های استاندارد) قرار می‌گیرد.

مکانیسم اثر پرسیدین بر روی میکروب‌ها

پرسیدین یک اکسید کننده بسیار قدرتمند است (حتی قوی‌تر از کلر). این ماده با حمله به:

• دیواره سلولی: تخریب فیزیکی غشای باکتری‌ها.
• پروتئین‌ها و آنزیم‌ها: از کار انداختن سیستم حیاتی میکروب.
• DNA و RNA: جلوگیری از تکثیر ویروس‌ها و قارچ‌ها.

10 کاربرد اصلی پرسیدین در صنایع غذایی

1. ضدعفونی مخازن و لوله‌ها (سیستم CIP): به دلیل عدم ایجاد کف و قدرت نفوذ بالا، بهترین گزینه برای شستشوی خودکار مسیرهای انتقال شیر و نوشیدنی است.
2. شستشوی لاشه مرغ و گوشت: جلوگیری از آلودگی‌های سالمونلا و لیستریا در کشتارگاه‌ها.
3. ضدعفونی میوه و سبزیجات: حذف پاتوژن‌ها بدون تغییر در طعم و بافت میوه.
4. صنایع لبنی: استریل کردن تانک‌های نگهداری شیر و دستگاه‌های بسته‌بندی.
5. کنسروسازی: ضدعفونی کردن قوطی‌ها و ظروف قبل از پر شدن.
6. تولید نوشابه و آب‌معدنی: گندزدایی بطری‌های PET و شیشه‌ای.
7. ضدعفونی کف و دیواره‌ها: استفاده به صورت اسپری یا فوم برای از بین بردن بیوفیلم‌ها (لایه‌های میکروبی چسبنده).
8. تصفیه آب فرآیند: جلوگیری از رشد جلبک و باکتری در آب‌های مورد استفاده در خط تولید.
9. ضدعفونی نوار نقاله‌ها: جلوگیری از انتقال آلودگی متقاطع (Cross-Contamination).
10. مه‌پاشی (Fogging): برای ضدعفونی کردن هوای سالن‌های تولید در پایان شیفت کاری.

 مقایسه پرسیدین با کلر (وایتکس)

دستورالعمل استفاده از پرسیدین و غلظت‌های پیشنهادی

استفاده از پرسیدین بستگی به درصد خلوص محصول خریداری شده (معمولاً ۵٪ یا ۱۵٪) دارد. مقادیر زیر به صورت میانگین برای محلول آماده به مصرف هستند:

• ضدعفونی میوه و سبزی: حدود ۸۰ تا ۱۵۰ ppm (میلی‌گرم در لیتر).
• ضدعفونی سطوح (میز کار): ۲۰۰ تا ۴۰۰ ppm.
• سیستم‌های CIP (لوله‌کشی داخلی): ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ ppm.
• زمان تماس: معمولاً ۵ تا ۱۰ دقیقه برای نابودی کامل میکروب‌ها کافی است.

برای محاسبه دقیق رقیق‌سازی پرسیدین ۱۵٪، ابتدا باید بدانیم که “ppm” به معنای “یک واحد در میلیون واحد” است. برای یک مخزن ۱۰۰۰ لیتری، محاسبات به شرح زیر است:

فرمول کلی محاسبه

برای رسیدن به غلظت مورد نظر، از فرمول زیر استفاده می‌کنیم:

V=C%​×10,000Cppm​×Vtotal​​

در این فرمول:

• V: مقدار پرسیدین غلیظ که باید به مخزن اضافه شود (بر حسب میلی‌لیتر).
• Cppm​: غلظت نهایی مورد نظر (مثلاً ۲۰۰ ppm).
• Vtotal​: حجم کل آب مخزن (۱۰۰۰ لیتر).
• C%​: درصد خلوص پرسیدین شما (در اینجا ۱۵).

جدول مقادیر افزودنی برای مخزن ۱۰۰۰ لیتری (پرسیدین ۱۵٪)

با توجه به کاربرد مورد نظر شما، مقادیر زیر را به ۱۰۰۰ لیتر آب اضافه کنید:

مراحل عملیاتی رقیق‌سازی پرسیدین در مخزن

1. ابتدا آب را بریزید: همیشه ابتدا مخزن را با مقدار مورد نظر آب (مثلاً ۱۰۰۰ لیتر) پر کنید.
2. افزودن اسید به آب: هرگز آب را روی پرسیدین غلیظ نریزید (خطر پاشش). پرسیدین را به آرامی به آب اضافه کنید.
3. اختلاط: محلول را به خوبی به هم بزنید تا یکنواخت شود.
4. تست غلظت: با استفاده از کاغذ تست (تست استریپ) مخصوص پرسیدین، غلظت نهایی را چک کنید تا از دقت کار مطمئن شوید.

نکات بسیار مهم ایمنی (Safety First)

• تجهیزات: هنگام کار با پرسیدین ۱۵٪، استفاده از دستکش نیتریل بلند، عینک محافظ پوشیده و پیش‌بند ضد اسید اجباری است.
• تنفس: پرسیدین ۱۵٪ بخارات بسیار تندی دارد. در صورت کار در محیط بسته، حتماً از ماسک فیلتردار نوار خاکستری یا مشکی استفاده کنید.
• تماس پوستی: در صورت تماس با پوست، محل را فوراً با آب فراوان به مدت ۱۵ دقیقه شستشو دهید. (سفید شدن پوست در اثر تماس با پرسیدین موقتی است اما می‌تواند دردناک باشد).
• تهویه: بخارات پرسیدین برای مجاری تنفسی محرک است؛ محیط باید تهویه مناسب داشته باشد.
• انبارداری: ظرف را دور از نور مستقیم خورشید، حرارت و مواد قابل اشتعال نگهداری کنید.

نتیجه‌گیری

پرسیدین به دلیل کارایی بالا در دمای پایین، عدم نیاز به آبکشی طولانی و تجزیه به مواد بی‌خطر، استاندارد طلایی ضدعفونی در صنایع غذایی مدرن است. استفاده از این ماده نه تنها سلامت مصرف‌کننده را تضمین می‌کند، بلکه طول عمر تجهیزات استیل خط تولید را نیز افزایش می‌دهد.

فرسان شیمی تولیدکننده پرسیدین در ایران ، ارائه دهنده بهترین قیمت پرسیدین در ایران .

برای مشاوره خرید پرسیدین و دریافت آنالیز پرسیدین با ما در تماس باشید .

کلمات کلیدی : قیمت پراستیک اسید – پراستیک اسید برای مو – مضرات پراستیک اسید – طریقه مصرف پراستیک اسید – پراستیک اسید 15 درصد – پراستیک اسید 5 درصد – فرمول پراستیک اسید – خرید پراستیک اسید – پرسیدین – طریقه مصرف پرسیدین – محلول پرسیدین – میزان مصرف پرسیدین – عوراض پرسیدین – msds پرسیدین – قیمت پرسیدین 15 درصد – خرید پرسیدین – قیمت پرسیدین